ابو القاسم سلطانى
27
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
كبر كازرونى . . . به اندازهاى زياد است كه كتاب را فاقد ارزش نموده است فقط در صفحه 219 واژههاى كيليدار ، جمان ، كيلكان ، خلجون غلط مىباشد . 5 - 9 - در ساير كتب نظير الحاوى ، ابنيه ، صيدنه ، تحفه و مخزن الادويه نيز اشتباهاتى وجود دارد كه در دايره المعارف اصلاح گرديده است . 10 - وجود اسامى بيماريها ، اندامها و اصطلاحات به زبانهاى مختلف : برخى مشكلات با كتب طبى قديم عبارتند از اسامى اندامها ، بيماريها و اصطلاحات طبى قديمى كه امروزه براى ما نامانوس و نامفهوم مىباشد به عنوان مثال : انطرابيون يا افطروفس ( Entropion ) ، اسطوناغس ( مرى ) ، اوراطيس ( رازى ) يا شرناق ( ابن سينا ) يا التهاب اهداب ( Blepharis ciliaris ) ، ديافرغاما ( Diaphragma ) ، اوذيما يا تريل ( Edema ) ، ليثرغس ( رازى ) ليثارغس ( اخوينى ) ( Lethargos ) ، لوزس يا لسان المزمار يا طنطله ( Epiglottis ) ، فولوبس ( Polyp ) ، ادره يا قيله الماء Hydrocele ، بهق ( Vitiligo ) بياض ، بياضه فى العين Leukoma . . . برخى اصطلاحات و اسامى بيماريها در قرون مختلف داراى معانى و مفاهيم خاص مىباشد لذا بايد زمان كتابت را در نظر داشت به عنوان مثال : از قديم به جديد نمله ( 1 ) نزد قدما - عرق گز Sudaen و با شرى به معنى كهير فرق داشته است چنانچه ابن سينا مىنويسد " من جمره ، من نمله ، من شرى ، من جاورسيه " نمله ( 2 ) به معنى شرى - كهير ، اير ، بنات الليل ، طحفه انجريه ، نمله ( 3 ) ، امروزه به اكزما Eczema اطلاق مىشود . قدما تاول را آبله و آبله را جدرى مىناميدهاند حصبه نزد قدما سرخك و امروزه به معنى تيفوئيد مىباشد . تا حدود 150 سال پيش منظور از نار فارسى - ورشكين ( رازى ) - حمره - باد سرخ Erysipelas و از آن به بعد - جمره - آتشك - آتشپاره - سياهزخم - Antrax مىباشد . . . بنابراين براى درك صحيح از مطالب كتب طبى قديم و بازنويسى آن به سبك زمان حال ، بايد اين تغييرات را در نظر داشت و بسته به زمان تاليف هر كتاب ، معادل واژهها و اصطلاحات طبى قديم را جايگزين نمود .